Danas je Vidovdan – najznačajniji praznik srpskog naroda

0
2584
Pregleda
vidovdan

Danas se obeležava Vidovdan, jedan od najznačajnih praznika srpskog naroda. Kroz vekove ovaj prazik je uvek predstavljao prekretnicu za srpski narod.

Ko je bio Sveti Vid?

Vid je u stvari smatran vrhovnim božanstvom starih Slovena. Verovalo se da je Vid svevideće božanstvo pa se Vidovdan smarta i praznikom za oči, odnosno praznikom koji „otvara oči“.

Veruje se da se na ovaj praznik mogla videti budućnost pa se tog dana mnogo gatalo i proricalo.

U hrišćanskom kalendaru ne postoji svetac sa ovim imenom jer je sam Sveti Vid u stvari pagansko božanstvo. Tek nešto pre više od jednog veka, tačnije tek 1892. godine, Srpska pravoslavna crkva ga je prvi put unela kao praznik u svoje kalendare, stavljajući ga u zagradu iza proroka Amosa i kneza Lazara, čije je kultove negovala.

Ko je bio Sveti mučenik Vit?

Danas je u stvari praznik Svetih Vita, Modesta i Kriskentije. Praznik Vidovdan nije proistekao iz poštovanja prema Svetom mučeniku Vitu već zbog toga što se na ovaj dan vezuje kult Kosovskog boja i smrti Svetog Kneza Lazara.

sveti velikomucenik vit
Ikona sa prikazom Svetog Vita

Sveti Vit koga danas praznuje SPC, po hagiografskim i ikonografskim izvorima i jednom zapisu iz 7. veka, bio je sin uglednog senatora sa Sicilije. Još u ranom detinjstvu je zbog snažne vere u Hrista stekao isceliteljsku moć, vođen anđelima koji su mu se javljali. Njegov otac Ilasije, na razne načine je pokušavao da odvrati sina od hrišćanstva i nije odustao ni kada mu je Vit čudesno povratio vid.

Očevom naumu da ga ubije, Vit je Božjom voljom uspeo da pobegne u Lukaniju sa svojim vaspitačem Modestom i dadiljom Kriskentijom, koji su bili hrišćani.

Sveti mučenik Vit kod Srba

Svetog Vita Srbi su poštovali u srednjem veku, a jedan od najstarijih dokaza je njegovo pominjanje zajedno sa Modestom i Kreskentijom u „mesecoslovu“ Miroslavljevog jevanđelja koje je napisano krajem 12. veka za kneza Miroslava, Nemanjinog brata.

Sveti Vit se pominje i u srpskim hagiografskim izvorima koji su nastali po stvaranju autokefalne Srpske crkve.

O poštovanju Svetog Vita govore i srednjevekovne predstave na freskama, jedna od najstarijih predstava nalazi se u Pećkoj Patrijaršiji u crkvi Bogorodice Odigitrije.

U Zahumlju se nalazilo u sastavu srpske države do vladavine kralja Stefana Dečanskog, crkva Svetog Vita nalazila se u Drijevima, srednjevekovnom trgu na Neretvi.

U svetoarhanđelskoj povelji cara Dušana izdatoj 1347./1348. godine, pominje se crkva Svetog Vita kod sela Kupelnika, metoha carske zadužbine u Donjem Pilotu koje se prema nekim izvorima nalazilo zapadno od Dušanove prestonice – Prizrena.

POSTAVI ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here